Sardalya
Sardine
- İlk deneme
- 6. ay
- Boğulma riski
- orta
- Alerjen
- var
- Demir
- orta
Balık alerjeni · kılçık

Alerjen içerir
Alerjen tanıtımı üç gün sürer ve her seferinde iki saat gözlem ister. Ayrıntı için alerjen tanıtımı protokolüne bakın.
Sardalya bebeğe ne zaman verilir?
Sardalya ne zaman verilir?
İyi pişmiş sardalya, bebek katı gıdaya hazır olduğunda, yaklaşık 6. aydan itibaren verilebilir. Diğer balıklara göre cıva içeriği düşük olma eğilimindedir. Sardalya, küçük sürü balıklarının ortak adıdır. Adını İtalya'daki Sardunya adasından alır ama oraya özgü değildir. Kıyı ve derin sularda sürüler hâlinde yaşayan çeşitli küçük balık türleri dünyada 'sardalya' adıyla satılır.
Besin değeri
Protein ve yağın yanında omega-3 yağ asitleri içerir. Kalsiyum, kolin, demir, selenyum, çinko ile B6, B12, D, E ve K vitaminleri sağlar. Büyüme, beyin gelişimi, kalp sağlığı, kemikler, kırmızı kan hücreleri ve bağışıklık için yapı taşları verir.
Sardalya bebeğe nasıl hazırlanır?
Hazırlama ilkeleri
Taze sardalyada kılçığı ayıklayın, pişirin ve eti ezin. Konserve sardalya su, zeytinyağı ya da tuzla paketlenmiş olsa da 6. aydan itibaren verilebilir. Konservede deri ve kılçıklar yumuşadığı için ayrıca çıkarmanız gerekmez.
Bazı sardalyalar tuzludur. Bebekler öğrenme döneminde az yedikleri için sodyum alımları genelde düşük kalır ve aile sofrasını paylaşmanın yararları vardır. Yine de tuzsuz ya da az tuzlu olanı seçmek iyi bir tercihtir.
Yaşa göre hazırlama
Aynı gıda her yaşta farklı biçimde sunulur. Belirleyici olan takvim değil, bebeğin oturuşu, kavrayışı ve çiğneme becerisidir. Kesim biçimleri için kesim ve sunum rehberine bakın.
Hazırlama süresi: 20 dk
6 ay
6 ay · Püre için nasıl hazırlaezme
Kesim şekli: Çatalla ezilmiş
Taze sardalyayı fırında ya da buharda pişirin, kafasını, derisini ve orta kılçığını ayırın; küçük kılçıkları parmakla tek tek kontrol edin. Eti çatalla ezip patates püresine karıştırın. Konserve sardalyada tuzsuz ya da az tuzlu olanı seçin ve suyunu süzün. Balık yeni bir alerjendir; ilk kez tek başına ve sabah verin.
6 ay · Konserve ya da kılçıksız bütün filetoşerit
İyi pişmiş, kılçıkları çıkarılmış bütün sardalya filetosunu ya da konserve sardalyayı parmak yiyeceği olarak verebilirsiniz. Konserve sardalyada deri ve kılçıklar konserve işlemiyle yumuşar ve yenebilir. Taze pişmiş balıkta ise kılçıklar boğazda takılabilir, o yüzden mutlaka çıkarın.
9 ay
9 ay · nasıl kes/sunküp
Kılçıkları ayıklanmış pişmiş sardalya etini küçük parçalar halinde verin ya da ezip bulgur köftesi içine katın. Küçük kılçıklar pişince yumuşar ama orta kılçık mutlaka çıkarılır.
12 ay
12 ay · nasıl kes/sunküp
Kesim şekli: Lokma parça
Sardalyayı kılçığı ayıklanmış küçük parçalar halinde vermeye devam edin. Izgara sardalyadan tuzsuz porsiyon ayırın; her lokmada kılçık kontrolü sürdürülür.
Sardalya boğulma riski taşır mı?
Boğulma riski: orta
Kılçık boğulma ve batma riski taşır. Orta kılçığı ve deriyi ayır, eti parmakla ezerek küçük kılçıkları kontrol et; pul pul yumuşak et ver.
Öğürme ile boğulmayı ayırt etmek ve ilk yardım için boğulma ve öğürme sayfasına bakın.
Boğulma riski
Kılçığı ve derisi ayrılmış pişmiş sardalya düşük risk taşır. Taze pişmiş balıkta kılçık ağızda, boğazda ya da yemek borusunda takılabilir. Bu yüzden kılçıkları dikkatle çıkarın. Konserve sardalyadaki kılçıklar yumuşadığı için çıkarmak gerekmez. Yemek sırasında bebeğin yanında, kolunuzun erişebileceği yerde olun.
Sardalya alerji yapar mı?
Alerjen durumu
Yüzgeçli balıklar yaygın alerjen sayılır. Dünyada insanların yaklaşık yüzde 0,2'sinde yüzgeçli balık alerjisi olduğu tahmin edilir ve çocuklarda yetişkinlerden de azdır. Alerjisi olanların yaklaşık yüzde 40'ı ilk tepkisini yetişkinlikte yaşar. Çoğu kişi bu alerjiyi atlatamaz.
Bazı kişiler balık pişerken havaya karışan proteinlere de tepki verir. Bir yüzgeçli balığa alerjisi olanların yaklaşık yarısı başka balığa da tepki verir, çünkü beta-parvalbumin çoğu balıkta bulunur. Alerji uzmanları genellikle, uzmana gidene kadar tüm yüzgeçli balıklardan kaçınmayı önerir.
Yüzgeçli balık FPIES'in bilinen bir tetikleyicisidir. Yedikten birkaç saat sonra tekrarlayan kusma ve ishal başlar. Balık FPIES'i ilerleyen yaşta çıkabilir ve çoğu zaman ömür boyu sürer. Uygun soğutulmamış balıktaki histamin scombroid zehirlenmesi yapar. Bu alerjiyle karıştırılır ama alerji değildir.
Balık alerjisi şüphesinde sardalya vermeden önce alerji uzmanına danışın. İlk seferlerde az miktarla başlayın. Başarıyla tanıtıldıktan sonra mümkünse haftada iki kez diyette tutun. Balık türlerini dönüşümlü vermek sorun değildir.
Öne çıkan besinler
Sardalya hakkında sık sorulanlar
Sardalyada cıva var mı?
Sardalya genellikle düşük cıva içerir. Küçük balıklar büyük balıklara göre daha az cıva biriktirir. Ton balığı gibi büyük balıklarda cıva yüksektir.
Sardalyadaki arsenik için endişelenmeli miyim?
Hayır. Deniz ürünlerindeki arseniğin ana türü, çeşitli bir beslenmenin parçası olarak genel olarak güvenli kabul edilir. Mükemmel bir gıda yoktur, çeşitliliği hedefleyin.
Konserve sardalyayı bebeğe verebilir miyim?
Evet. Su, zeytinyağı ya da tuzla paketlenmiş konserve sardalya, bebek hazır olduğunda verilebilir. Deri ve kılçıklar yumuşak ve yenilebilirdir.
Bu sayfanın dayandığı kaynaklar
- Dünya Sağlık Örgütü. (2023). Guideline for complementary feeding of infants and young children 6-23 months of age.
- NHS. (t.y.). Preparing food safely for babies.
- CDC, Infant and Toddler Nutrition. (t.y.). Choking Hazards.
- Halken S, Muraro A, de Silva D, Khaleva E, Angier E, Arasi S, ve ark. (2021). EAACI guideline: Preventing the development of food allergy in infants and young children (2020 update). European Academy of Allergy and Clinical Immunology. doi:10.1111/pai.13496
- Türkiye Ulusal Alerji ve Klinik İmmünoloji Derneği. (t.y.). Besin Alerjisi, öncelikli 10 besin.
- Liem D. (2017). Liem DG. Nutrients 9(9):1011. Nutrients. doi:10.3390/nu9091011
- Tsabouri S, Triga M, Makris M, Kalogeromitros D, Church MK, Priftis KN. (2012). Fish and shellfish allergy in children: Review of a persistent food allergy. Pediatric Allergy and Immunology. doi:10.1111/j.1399-3038.2012.01275.x
- Moonesinghe H, Mackenzie H, Venter C, Kilburn S, Turner P, Weir K, ve ark. (2016). Prevalence of fish and shellfish allergy. Annals of Allergy, Asthma & Immunology. doi:10.1016/j.anai.2016.07.015
Demir, alerjen tanıtımı, öğürme ve içecekler üzerine yazılar rehberde. Ek gıda rehberine git
Tıbbi uyarı
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye, teşhis ya da tedavi yerine geçmez. Bebeğinizin beslenmesiyle ilgili her karardan önce, özellikle alerjen tanıtımı ve reaksiyon durumlarında, çocuk doktorunuza danışın.
Lokmini uygulaması
Sardalya kaydını, tepkileri ve alerjen yolculuğunu uygulamada tutabilirsiniz.
Lokmini'de açLokmini yakında App Store'da.
Astro Tasarım Simay Yenice · Türkiye · merhaba@lokmini.com