Karaciğer
Liver
- İlk deneme
- 6. ay
- Boğulma riski
- düşük
- Alerjen
- yok
- Demir
- yüksek
Demir zengini · haftada bir porsiyon
Karaciğer bebeğe ne zaman verilir?
Sığır karaciğeri, bebek hazır olduğunda yaklaşık 6 aylıkken verilebilir. Kaynak, bebek biraz daha büyüyene kadar beklemenin daha iyi olabileceğini söyler. Sebep A vitaminidir. Karaciğerde A vitamini çok yüksektir. Bebeğin bağışıklık sistemi, gözleri ve cildi için gereklidir. Fazlası ise zehirli olabilir. Bu yüzden karaciğer çok küçük miktarda verilir.
Miktar ve sıklık
Porsiyon başına en fazla 1 çay kaşığı verin. Haftada en fazla 1 ya da 2 kez olsun. Bunu takip etmek zorsa karaciğeri hiç vermeyin. Çocuğunuz multivitamin ya da başka takviye alıyorsa A vitamini zaten yeterli ya da fazla olabilir. Doktorunuza danışın.
Besin değeri
Karaciğer çok besleyicidir. Yeni protein yapımı için amino asitler, bağışıklık için çinko, tiroid için selenyum, beyin için kolin verir. Sinir sistemi gelişimine yardımcı B12 vitamini ve folat de içerir. Demiri boldur. Tavuk karaciğerinin yaklaşık yarısı kadar demir taşır. Bu besinlerin çoğu bebek ve küçük çocuk beslenmesinde az bulunur.
Karaciğer tavuk, balık ve başka hayvanlardan da gelir. Dünyanın birçok mutfağında soğanla pişer. Tatlı soğan karaciğerin toprak tadını dengeler. Domates sosu, haşlanmış muz ya da karamelize şeftali ile pişen örnekler de vardır.
Karaciğer bebeğe nasıl hazırlanır?
Pişirme: Karaciğeri iç sıcaklığı 74 C (160 F) olana kadar pişirin. Pişince tereyağı, zeytinyağı ya da suyla ezip sürülebilir hale getirin. Haşlanmış elma ya da armut gibi tatlı bir meyveyle verebilirsiniz.
Saklama: Karaciğer genellikle kiloyla satılır. Bütününü alırsanız çok artar. İhtiyacınıza uygun porsiyonlara bölün ve kullanmayacağınızı dondurun. Kasaptan küçük parça da isteyebilirsiniz.
Bazen karaciğerin yanında safra kesesi bulunur. Atmak ya da saklamak size kalmış. Yenilebilir ve acı tat verir.
Yaşa göre hazırlama
Aynı gıda her yaşta farklı biçimde sunulur. Belirleyici olan takvim değil, bebeğin oturuşu, kavrayışı ve çiğneme becerisidir. Kesim biçimleri için kesim ve sunum rehberine bakın.
6 ay
6 ay · Püre için nasıl hazırlaezme
Kesim şekli: Pürüzsüz püre
Karaciğeri zarlarından temizleyip yumuşayana kadar haşlayın veya buğulayın, robotta pütürsüz bir püre haline getirin. Demir açısından öne çıkan, bu yaş grubu için en yoğun demir kaynaklarından biridir ve DSÖ'nün demir önceliğine dayalı tamamlayıcı beslenme yaklaşımıyla uyumludur. Karaciğer demirce çok zengindir ama aynı zamanda A vitamini yoğundur; haftada bir porsiyonu aşmamak, fazla A vitamini alımını önlemek için önerilir. Miktar ve sıklık konusunda çocuk doktorunuza danışın.
9 ay
9 ay · nasıl kes/sunküp
İyi pişmiş karaciğeri ince dilimler ya da küçük lokmalar halinde verebilirsiniz. Bu yaşta bebek kıskaç tutuşuyla küçük parçaları alır. Ev yapımı ezmeyi ince pirinç keki ya da tost şeridine sürmeye de devam edin. Soğan ve biberiye gibi aromalar katabilirsiniz. Porsiyon küçük kalsın, haftada bir olsun, en fazla iki kez verin.
12 ay
12 ay · nasıl sundilim
Dilimleri ya da lokmaları tek başına verin. Bu yaşta tam boyut çok önemli değildir. Ev yapımı ciğer ezmesini tost ya da ince pirinç keki üzerinde sunmaya devam edin. Hazır ezme de verebilirsiniz, ama tuz miktarına bakın.
Karaciğer boğulma riski taşır mı?
Boğulma riski: düşük
Karaciğer sert ve çiğnemesi zordur. Ezme yapın ya da çok ince kıyıp başka yemeklere katın. Bebek yerken yanında kalın.
Öğürme ile boğulmayı ayırt etmek ve ilk yardım için boğulma ve öğürme sayfasına bakın.
Karaciğer sert ve çiğnemesi zor bir kıvama sahiptir. Boğulma riski taşır. Riski azaltmak için ev yapımı ezme hazırlayın ya da karaciğeri çok ince kıyıp başka yemeklere karıştırın.
Güvenli ortam
Bebek yerken oturur durumda olsun ve elinizin erişebileceği mesafede kalın.
Karaciğer alerji yapar mı?
Sığır karaciğeri yaygın bir alerjen değildir. Alerjisi nadirdir ama görülebilir. Lone Star kenesi ısırığıyla alfa-gal şekeri vücuda girer. Bu, bazı kişilerde kırmızı et yenince alerjik tepki doğurur. Süt alerjisi olanlarda sığır etine duyarlılık riski artabilir. Bu durum nadirdir.
İlk denemede
İlk birkaç porsiyonda az miktar verin ve bebeği yakından izleyin. Sorun çıkmazsa miktarı zamanla artırın.
Öne çıkan besinler
Karaciğer hakkında sık sorulanlar
Tavuk mu sığır karaciğeri mi daha uygun?
İkisi de küçük miktarda verilebilir. Aynı miktarda tavuk karaciğerinde demir neredeyse iki katıdır ve dokusu daha yumuşaktır. Sığır karaciğerinde A vitamini çok daha fazladır. Fazla A vitamini zehirli olabilir.
Karaciğer neden küçük miktarda verilir?
A vitamini çok yüksektir ve fazlası zehirli olabilir. Sinirlilik, bulantı, baş ağrısı ve baş dönmesi görülebilir. Ayrıca karaciğer çevreden metal, pestisit ve başka kirleticiler biriktirebilir. Ağır metal düzeyleri çok değişir. Tavuk karaciğerinde bu metaller en düşük düzeyde bulunmuştur.
Hazır ciğer ezmesi verebilir miyim?
12 aydan sonra verebilirsiniz. Tuz miktarına dikkat edin. Ev yapımı ezme tuzu kontrol etmenizi sağlar.
Bu sayfanın dayandığı kaynaklar
- Dünya Sağlık Örgütü. (2023). Guideline for complementary feeding of infants and young children 6-23 months of age.
- NHS. (t.y.). Preparing food safely for babies.
- CDC, Infant and Toddler Nutrition. (t.y.). Choking Hazards.
- Schwarzenberg SJ, Georgieff MK, COMMITTEE ON NUTRITION, Daniels S, Corkins M, Golden NH, ve ark. (2018). Advocacy for Improving Nutrition in the First 1000 Days to Support Childhood Development and Adult Health. Pediatrics. doi:10.1542/peds.2017-3716
- European Food Safety Authority. (2018). The 2016 European Union report on pesticide residues in food. European Food Safety Authority, EFSA Journal. doi:10.2903/j.efsa.2018.5348
- Kicińska A, Glichowska P, Mamak M. (2019). Micro- and macroelement contents in the liver of farm and wild animals and the health risks involved in liver consumption. Environmental Monitoring and Assessment. doi:10.1007/s10661-019-7274-x
Demir, alerjen tanıtımı, öğürme ve içecekler üzerine yazılar rehberde. Ek gıda rehberine git
Tıbbi uyarı
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye, teşhis ya da tedavi yerine geçmez. Bebeğinizin beslenmesiyle ilgili her karardan önce, özellikle alerjen tanıtımı ve reaksiyon durumlarında, çocuk doktorunuza danışın.
Lokmini uygulaması
Karaciğer kaydını, tepkileri ve alerjen yolculuğunu uygulamada tutabilirsiniz.
Lokmini'de açLokmini yakında App Store'da.
Astro Tasarım Simay Yenice · Türkiye · merhaba@lokmini.com